TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

De arbeidsmarkt is geen statisch gegeven. Kijk alleen maar naar het aantal bronnen waar je tegenwoordig vacatures kunt vinden, vergeleken met een tiental jaren geleden. Internet is een grote katalysator geweest. Ook voor werkgevers: zij hebben tegenwoordig talloze middelen tot hun beschikking ter ondersteuning van de werving en selectie. Wat moet je weten als je je in deze tijd op die sterk veranderde arbeidsmarkt begeeft?
 
Om je een indruk te geven van de aard van de veranderingen die van invloed zijn op onze arbeidsmarkt, hier vast enkele prikkelende feiten:
  • Op de dag dat je tegenwoordig afstudeert, is 25% van je kennis al weer verouderd.
  • Een kwartaalabonnement op de Volkskrant of de Telegraaf geeft jou de beschikking over evenveel informatie als jouw grootouders in hun hele leven tot zich namen.
  • De 25% slimste Chinezen zijn even groot in aantal als alle inwoners van de Europese Unie samen.
  • Tijdens de recente economische crisis is 40% van de welvaart in de wereld verdampt.
  • De komende jaren zullen investeringen van staatsbeleggingsmaatschappijen uit Azië en het Midden-Oosten meer dan 8.000 miljard euro bedragen.
Economie en arbeidsmarkt
Uit cijfers blijkt dat onze economie weer voorzichtig aan het groeien is. Heel bescheiden, weliswaar, en beslist niet alle sectoren hebben er profijt van. Organisaties die afhankelijk zijn van overheidsgeld bijvoorbeeld (gemeenten, zorgsector, cultuurinstellingen) blijven krimpen, maar de maakindustrie leeft weer op. Niet zozeer met de traditionele massaproductie, maar wel met bedrijven die hoogwaardig maatwerk leveren. De razendsnelle ontwikkeling van 3D-printers bijvoorbeeld zorgt voor veel nieuwe start-ups, die de nieuwe techniek combineren met de Nederlandse design-traditie.

Arbeidsovereenkomst
Omdat het economisch herstel nog kwetsbaar is, zullen veel bedrijven – met de crisis nog in het achterhoofd – terughoudend zijn met het aannemen van nieuw, vast personeel. Zij geven de voorkeur aan flexibele oplossingen. In tegenstelling tot voorgaande jaren zie je daarin wel een verschuiving plaatsvinden: bedrijven kiezen eerder voor inzet van ZZP’ers (vaak zijn dat oud-medewerkers) dan uitzendkrachten, als uitbreiding van hun zogenaamde flexibele schil. Flexwerkers worden sowieso minder lang ingehuurd. Werkgevers willen namelijk geen risico lopen. Ze zullen medewerkers met een tijdelijk contract na twee jaar niet zo snel in vaste dienst te nemen.
ZZP’ers zijn een interessanter alternatief.

Arbeidsverhoudingen
In alle branches is sprake van flexibilisering en toename van het aantal ZZP'ers (Zelfstandige Zonder Personeel) en freelancers. In plaats van dienstverbanden worden samenwerkingsrelaties overeengekomen. Als gevolg zie je ook dat ZZP'ers zich groeperen om bijvoorbeeld gezamenlijk verzekeringen en hun pensioen te regelen en zij zoeken elkaar op in speciale ontmoetingsruimten en flexplek-voorzieningen (zie bijv. seats2meet).

Het nieuwe werken blijft
Het aantal leidinggevenden neemt af. Vormen van zelfsturing nemen toe. Er komen andere leiderschapsstijlen. Duurzaam leiderschap is de trend. Ten slotte zien we zowel bij hoger als lager opgeleiden een toenemende behoefte aan diversiteit wat betreft de manier van sturing, dagindeling, werk-privé balans, werkplekinrichting enzovoort. Onder de titel 'het nieuwe werken' proberen werkgevers hier steeds meer op aan te sluiten. Maar ook de agenda's van vakbonden, ondernemingsraden en werkgeversorganisaties veranderen hierdoor, multinationals krijgen andere organisatievormen en bedrijven moeten medewerkers anders gaan binden en boeien. (zie verder: www.hetnieuwewerkenblog.nl)

Loopbaan en soort werk
Persoonlijke groei en ontwikkeling komen in de plaats van loyaliteit aan de organisatie en de werkgever. Steeds meer mensen willen zinvol werk doen en vermijden 'zinloos' werk. Door de economische ontwikkelingen is men bovendien vertrouwd geraakt met het idee dat een baan niet voor eeuwig is. Baanzekerheid is veranderd in werkzekerheid. Gevolg is dat we steeds gemakkelijk van baan wisselen: elke twee, drie jaar een andere baan is geen uitzondering. Ook is het inmiddels heel gebruikelijk om op een bepaald moment in je loopbaan totaal ander werk te gaan doen. Denk aan de agrarische ondernemer die zijn bedrijf verbouwt tot een zorgboerderij of de oud-militair die een internetbedrijf begint. Daarnaast zie je dat steeds meer mensen verschillende banen combineren. Denk aan de communicatieadviseur bij de gemeente, die daarnaast een paar dagen in de week werkt als ZZP'er voor eigen opdrachtgevers.

Pensioen
Werken tot je 67e is inmiddels de (minimale) norm. Dat lijkt lang, maar let wel: ook de gemiddelde levensverwachting stijgt in onze welvarende wereld naar 120 jaar. Dat heeft uiteraard nogal wat consequenties voor zowel werkgevers als werknemers: hoe zorgen we er samen voor dat het leuk genoeg blijft?!