OMGAAN MET AFWIJZINGEN: HOE BLIJF IK GEMOTIVEERD?

Solliciteren is een ingrijpende bezigheid. Als het dan niet meteen lukt, is het moeilijk om gemotiveerd te blijven. Wat kun je doen om de moed erin te houden?

Solliciteren is hard werken. Je moet niet alleen weten wat je kunt en waar je goed (en minder goed) in bent, je moet ook weten wat je wilt (en wat absoluut niet) en dan moet je dat ook nog allemaal goed kunnen verkopen. Zo bezien is het topsport. En net als in de sport zijn doorzettingsvermogen en motivatie belangrijke succesfactoren. Je moet tegen een stootje kunnen, want je krijgt ontegenzeglijk te maken met teleurstellingen en afwijzingen. Dat hoort er nu eenmaal bij; het overkomt iedereen die gaat solliciteren. Het is de kunst te leren omgaan met die afwijzingen en er lering uit te trekken. Dan word je er uiteindelijk alleen maar sterker van. Hieronder een aantal tips om gemotiveerd te blijven.

Vat het niet te persoonlijk op
Je steekt zóveel energie in elke sollicitatie: het is alsof je een stukje van jezelf afgeeft. Een afwijzing voelt dan als een belediging. Je bent gewogen en te licht bevonden voor een baan die jij helemaal zag zitten. Althans, zo lijkt het. Vat een afwijzing echter niet té persoonlijk op. Het betekent niet dat jij niet geschikt bent; iemand anders was deze keer gewoon beter. Vaak spelen ook meerdere factoren (los van jou als persoon) een rol, waar jij geen zicht op hebt. Bovendien is een afwijzing meestal het resultaat van een vergelijking waarbij subjectiviteit een grote rol speelt. Er is kennelijk een andere kandidaat die in de ogen van degene die selecteert net iets beter aan de functie-eisen lijkt (!) te voldoen dan jij. Maar het kan ook zijn dat er andere redenen spelen. Bijvoorbeeld als een interne sollicitant voorrang krijgt. Of als er wegingsfactoren een rol spelen die niet in de vacature zijn genoemd, zoals voorkeur voor een bepaalde teamsamenstelling, voorkeur voor een bepaalde ervaring of achtergrond of zoiets triviaals als een teleurstelling over een vroegere collega die dezelfde opleiding als jij heeft gevolgd ("zo een willen we niet nóg een keer; dat werkt niet").

Je bent niet de enige
Afwijzingen horen bij solliciteren. Je bent beslist niet de enige op de wereld die afgewezen wordt, sterker nog: je verkeert in goed gezelschap. De meeste sollicitanten worden 20 tot 50 keer afgewezen voordat ze überhaupt een keer worden uitgenodigd. Dat zijn heftige aantallen als je je beseft hoeveel energie er nodig is om al die brieven te schrijven!
 "Na een zorgvuldige afweging hebben wij besloten om met één van de andere kandidaten verder te gaan."
Maar laat de moed niet zakken – de aanhouder wint!
Het is prettig om letterlijk te ervaren dat je niet de enige bent. Probeer dus in contact te komen met 'lotgenoten'. Ga bijvoorbeeld naar regionale bijeenkomsten of workshops voor werkzoekenden of kijk online. Je leert er beslist mensen kennen die met dezelfde tegenvallers en hindernissen worstelen als jij. Het helpt om ervaringen uit te wisselen en elkaar feedback te geven. Bovendien kun je veel leren van de ervaringen van anderen.













Check, dubbelcheck
Kijk nog eens naar je sollicitatiebrief en naar de vacature. Vind je je brief nog steeds sterk of zie je nu, achteraf, verbeterpunten? Heb je duidelijk genoeg onderbouwd waarom jij de meest geschikte kandidaat bent? Sluiten je argumenten aan op de beschrijving in de vacature? Heb je je motivatie voldoende onderbouwd? Herlezing en bespreking met iemand anders leveren je wellicht nieuwe inzichten.

Achterhaal de reden van afwijzing
We raden je dringend aan altijd contact op te nemen met de werkgever om te achterhalen waarom je bent afgewezen. Niet om je beklag te doen of uitvoerig je teleurstelling te uiten, maar om ervan te leren. Inzicht in zijn beweegredenen levert je weer nieuwe munitie voor een volgende sollicitatie. Je kunt er je vaardigheden mee aanscherpen. Bovendien, als je weet wat de argumenten zijn van de werkgever om jou af te wijzen, kun je er misschien beter begrip voor opbrengen. Of – als je het er niet mee eens bent – er vrede mee hebben dat de procedure niet met jou wordt voorgezet.
Als je de werkgever belt, geef dan kort aan dat je het jammer vindt dat je niet bent geselecteerd/aangenomen en leg uit dat je in verband met toekomstige sollicitaties graag goed wilt weten waarom je het niet bent geworden. Neem geen genoegen met vage antwoorden als 'er waren andere kandidaten die beter beantwoordden aan het functieprofiel', maar vraag door. Vraag bijvoorbeeld op welke onderdelen zij dan beter waren enz. Je mag als sollicitant van de werkgever verlangen dat hij je afwijzing concreet kan maken. Vragen die je bijvoorbeeld kunt stellen zijn:
  • Welke onderdelen uit mijn brief of cv vond u minder sterk en waarom?
  • Hoe kwam ik op u over tijdens het gesprek? Wat deed ik goed en wat vond u minder goed?
  • Wat vond u mijn sterke punten?
  • Welke sterke kanten heeft de kandidaat die u heeft gekozen?
  • Heeft u tips voor mij voor volgende sollicitaties? (brief, cv, gesprek, soort functies, enz.)

 "Wij hebben op deze vacature een flink aantal reacties ontvangen. Inmiddels hebben wij een brievenselectie gedaan en onze keus is hierbij helaas niet op u gevallen."
Gebruik de feedback
Doe je voordeel met de argumenten van de werkgever over het waarom van jouw afwijzing. Vraag bijvoorbeeld waarin je in zijn ogen tekort kwam en hoe je volgens hem je brief, cv of presentatie kunt verbeteren.
 
Gebruik die feedback: pas je brief of cv aan, bereid je de volgende keer beter voor op bepaalde onderdelen van het gesprek of werk aan je presentatie. En misschien moet je in het vervolg op andere soorten vacatures solliciteren.

Houd de moed erin!
Hoe moeilijk dat ook is, blijf actief solliciteren. Geef de moed niet op als je wordt afgewezen. Solliciteren kost nu eenmaal veel tijd, geduld en doorzettingsvermogen. De meeste werkzoekenden moeten eerst een groot aantal afwijzingen incasseren voordat ze eindelijk succes hebben. Bereid je daar op voor. Het is nu eenmaal niet anders. Blijf positief. Een negatief verwachtingspatroon of teleurstelling heeft meestal een negatieve uitwerking op je sollicitaties. Werkgevers hebben daar een zesde zintuig voor. Je kans op succes is groter als je optimisme en vertrouwen uitstraalt. Blijf focussen op je doel. Positieve mensen zijn immers aantrekkelijker en negativiteit stoot af.

Tenslotte: het is heel begrijpelijk als je na een afwijzing boos wordt of verdrietig. Geef die emoties vooral ook even de ruimte (lees ook het artikel Omgaan met verlies). Maar pas op dat je niet blijft steken in die teleurstelling. Uiteindelijk vindt iedereen een passende baan en oefening baart kunst!